© Pro Shots
in

Afonso Alves: Braziliaans wonder in het hoge noorden

Voorafgaand aan het seizoen 2006-2007 werd de lokale bevolking van het Friese Heerenveen opgeschrikt door een lokaal nieuwsbericht. SC Heerenveen verbreekt clubrecord en betaalt €4,5 miljoen voor de Braziliaanse aanvaller Afonso Alves. De selectie van dat moment was nog redelijk Nederlands getint met spelers als Zuiverloon, Michael Dingsdag en Michel Breuer. De buitenlandse spelers die een basisplaats hadden, zoals Lasse Nilsson en Danijel Pranjić, kwamen uit dichterbij gelegen landen in Europa zoals Zweden en Kroatië. Een jongen uit een geheel ander continent was dan ook verrassend te noemen voor een club als Heerenveen. Uiteindelijk staat aan het doelpuntenaantal van Alves aan het einde van dit desbetreffende seizoen op 34, waarmee hij net achter legende Francesco Totti eindigd op de topscorerslijst van Europa. De Braziliaan werd op handen gedragen in Heerenveen en zal de boeken ingaan als een absoluut ‘one season wonder.

Zijn komst naar Nederland

Voordat de Braziliaan naar het gezellige Heerenveen vertrok, speelde hij ruim 4 jaar bij onze bovenburen in Zweden bij respectievelijk Örgryte IS en Malmö FF. Bij laatstgenoemde club vormde hij een gevaarlijk duo met Markus Rosenberg, die later ook nog de overstap zou maken naar Nederland. Tijdens zijn debuutseizoen bij Malmö pakte Alves en co direct de landstitel en op individueel niveau wist hij als tweede te eindigen op de topscorerslijst. 

Clubs uit de Eredivisie, en zo ook SC Heerenveen, waren altijd vrij gretig op spelers uit Scandinavië. Reden hiervoor is dat deze spelers relatief minder op de radar staan bij de Europese top en dus ook financieel haalbaar zijn voor subtoppers uit Nederland. Binnen de Nederlandse competities gold uiteraard ook dat de topclubs als Ajax, PSV, AZ en Feyenoord altijd een oogje in het zeil houden v.w.b. de pareltjes van de subtop. Een soortgelijke situatie ontstond bij de transfer van Klaas-Jan Huntelaar. Heerenveen eindigde in het seizoen 2005/06 op een stabiele zevende plek. Eén van de lichtpunten van dat seizoen was de opnieuw makkelijk scorende Huntelaar. Dit ging uiteraard niet onopgemerkt voorbij aan het grote Ajax. ‘The Hunter’ had in anderhalf seizoen 34 goals gescoord voor de Friezen en dit maakte dat de spits in de winter van 2006 de overstap maakte naar Amsterdam voor een slordige 9 miljoen euro. 

De clubkas van Heerenveen werd hiermee flink gespekt, maar de supporters van de club waren als de dood voor het restant van het seizoen. Hun goalgetter was weg en er was geen directe opvolger die garant stond voor hetzelfde doelpuntenaantal als Huntelaar. Uiteindelijk werd met spelers als Nilsson en Samaras in de voorhoede nog een stabiele zevende plek bewerkstelligt, maar de supporters verwachten een topaankoop van de uitgaande transfer van Huntelaar om zo richting het nieuwe seizoen weer speels mee te kunnen doen met de top van de Eredivisie. In juli 2006 werd roeping gegeven aan de vraag van de supporters en werd het eigen clubrecord verbroken voor de Braziliaan Afonso Alves.

Hoogtepunt in Nederland bij SC Heerenveen – Heracles

Na een succesvol debuutseizoen in Heerenveen begon de geruchtenmolen opnieuw te draaien met Afonso Alves daarin als hoofdonderwerp. Ditmaal was het AZ die wel oren had naar de spits van de Friezen. Dirk Scheringa heeft op dat moment nog de touwtjes in handen als voorzitter van de Alkmaarse club en het hangt er op financieel vlak breed bij. Alves zelf heeft wel oren naar een binnenlandse transfer en besluit op ramkoers te gaan met de clubleiding. In de voorbereiding van het nieuwe seizoen verschijnt hij niet op trainingen en lijkt dus een transfer te willen forceren. Persoonlijk heeft hij zelfs al een akkoord bereikt met AZ, waar hij zichzelf dus wel ziet schitteren in de aanval onder topcoach Louis van Gaal. Niets is minder waar: na een lang gesprek met de clubleiding weet de Friese club de aanvaller aan boord te houden. Alves weet er zelfs een salarisverhoging uit te slepen, maar krijgt wel een boete van de club om disciplinaire redenen. 

Bij terugkomst op het veld mag Alves direct aantreden in de kolkende Kuip, maar hij is geen schim van de speler die zo schitterde in het vorige seizoen. De zware lading van het gesprek met de leiding van de club lijkt zijn tol te eisen en na een onzichtbare wedstrijd weet Alves dan ook niet te scoren. De daaropvolgende wedstrijd voltrekt zich een wonder wat nog altijd bij vele Nederlanders in het geheugen gegrift staat. Op 7 oktober 2007, in het thuisduel met Heracles Almelo, weet de Braziliaan 7 doelpunten te maken in één wedstrijd. In de eerste helft staat de teller na 18 minuten al op 3 en alsof dat nog niet vernederend genoeg is kwamen daar nog 4 goals bij na de theepauze. Heracles wordt uiteindelijk, mede door nog twee doelpunten van good old Gerald Sibon, met een 9-0 nederlaag teruggestuurd naar het oosten. Alves zelf krijgt het gehele Abe Lenstra Stadion op de banken zodra hij met een publiekswissel van het veld wordt gehaald door coach Gertjan Verbeek. De vaak wat norse en nuchtere coach is normaliter niet van het geforceerde, maar na dit weergaloze optreden geeft hij de Braziliaan het podium wat hij verdient, ondanks dat hij al 3 keer heeft gewisseld. 

Nog altijd staat het record van de meeste doelpunten in één wedstrijd op naam van Alves en hij laat hiermee spelers als Marco van Basten, Henk Groot en Ruud Geels achter zich.

Alves zijn vertrek uit Heerenveen

Toen in januari 2008 de transfermarkt weer open ging, leek Alves alsnog de transfer te gaan maken naar AZ voor een bedrag van €18 miljoen euro. Van Gaal stond bij wijze van spreken al klaar bij de ingang van het stadion om de aanvaller te verwelkomen, maar opnieuw kwam er een twist in het verhaal. Afonso Alves trok zijn eigen plan en besloot dat de Premier League op dat moment een betere keuze was. Laagvlieger Middlesbrough gooide er een nog hoger salaris tegenaan en betaalde €20 miljoen euro aan de Friezen. Louis van Gaal en de rest van AZ stonden aan de grond genageld en keken toe hoe hun gewenste spits van koers veranderde. SC Heerenveen wist opnieuw een spits verkopen voor een aanzienlijk bedrag. De uitgaande transfer van Klaas-Jan Huntelaar werd hiermee zwaar overklast door de inkomende miljoenen voor Alves.

Zijn overstap naar de Premier League bleek achteraf het begin te zijn van een neerwaartse spiraal in zijn sportieve carrière. De spits begon het seizoen in Engeland nog goed met 6 goals in 11 wedstrijden, maar al gauw kwam er zand in de motor en bleven de doelpunten uit. Waar de Eredivisieclubs maar geen vat wisten te krijgen op Alves, is dat in Engeland een heel ander verhaal. Met maar vier doelpunten in zijn eerste volledige seizoen, is er niets meer over van de goaltjesdief van weleer. Het recordbedrag dat voor de spits werd betaald aan Heerenveen, blijkt ware kapitaalvernietiging. Alves raakt ook uit beeld bij de nationale selectie van Brazilië en na slechts 1,5 seizoen vertrekt de spits alweer uit Engeland, om vervolgens te gaan cashen in Qatar bij Al-Sadd.

In de daaropvolgende seizoenen weet de Braziliaan nog wel een aantal goals te maken in op het hoogste niveau van Qatar, maar de vorm die hij had tussen 2006 en 2008 zal hij nooit meer halen. In 2015 keert de aanvallers zelfs nog terug in Heerenveen voor een korte stage, maar ook dit blijkt geen succes. In hetzelfde jaar maakt de aanvaller nog bekend om te stoppen met profvoetbal.

Van talent bij NAC, naar multimiljonair in Qatar: Anouar Diba

Cultheld Pa-Modou Kah