in

De Socialisten van cultclub St. Pauli

De vlag van St. Pauli afgebeeld in een wedstrijd tegen VFB Stuttgart in 2010. Photograph: Thomas Niedermueller/Bongarts/Getty Images

Waar we zien dat een groot deel van de ‘Ultra’s’ vrij rechts georiënteerd zijn en soms wat fascistische trekjes vertonen, zijn er ook supportersgroepen die zich aan de andere kant van het spectrum bevinden. De Ultra’s van de Hamburgse club St. Pauli staan bekend als één van de meest culturele en politiek georiënteerde fanbases van West-Europa. 

De aanhang van St. Pauli positioneert zich als extreem links, steekt hun antifascistische mening niet onder stoelen of banken en staat bekend om haar strikte en militant gemoedelijke sfeer. Symbool van deze beweging wordt dan ook uitgedrukt in de vorm van een piratenvlag met een doodshoofd. Deze bekende ‘Totenkopf’ brengt een wat ongemakkelijke sfeer met zich mee zodra de spelers zich verzamelen in de catacomben. 

Bij binnenkomst in het stadion valt de politieke voorkeur van de club direct op: de tribunes zijn gesierd met politieke leuzen. De korte zijde toont: ‘Kein Mensch ist illegal’. De lange zijde toont: ‘kein Fussball den Faschisten’. En zelfs aan de bierkraam zijn rechtsdenkenden niet welkom: ‘kein Bier den Faschisten’.

Opkomst van deze beweging

Deze cultstatus ontstond pas in het midden van de jaren tachtig, waar de club al werd opgericht in 1910. De lokale bevolking in de Reeperbahn omgeving begon de club te omarmen. Dit uniek stukje Duitsland staat voornamelijk bekend om het bruisende nachtleven. Menig vrijgezellenfeest vindt hier plaats vanwege de raamprostitutie, gokpaleizen en nachtclubs. Linkse activisten begonnen zich ook te mengen in deze gezellige fanschare en dit resulteert in een vaak feestelijke en uitgelaten sfeer bij de supporters. Ondanks dat St. Pauli (nog) actief is op het tweede niveau van Duitsland wordt dit feestje elke thuiswedstrijd bijgewoond door ruim 29.000(!) toeschouwers. 

Het zijn met name staantribunes: zo kijk je namelijk voetbal; staand met bier in de hand! Losse kaarten zijn nog te koop, seizoenkaarten niet meer. De wachtlijst was inmiddels zo lang geworden dat de onderste op de lijst ongeveer vijftig jaar moest wachten.

Ook het bestuur van de club begon de linkse standpunten leidend te maken in het dagelijkse beleid. Het was één van de eerste besturen die zich officieel distantieerde van de rechts-extremisten en uitingen van nationalisme.  Dit heeft ook gevolgen voor het aantrekken van sponsors. Er moet nou eenmaal geld verdiend worden om de vaste lasten te kunnen dragen, maar de commercie beperkt zich ook daadwerkelijk tot hetgeen wat nodig is. In het stadion zijn dus ook niet overdreven veel reclame uitingen te zien. Vroeger, in het oude stadion, leverde dat nog wel eens de nodige problemen op. Omdat de rekeningen af en toe niet betaald konden worden, was er soms sprake van een gebrek aan warm water: Bayern München heeft eens in een hotel moeten douchen, omdat er in de kleedkamers van St. Pauli alleen koud water uit de kraan kwam!

Nederlandse inbreng

Henk Veerman maakte in de zomer van 2018 de overstap van Heerenveen naar St. Pauli en geeft in een interview met het Algemeen Dagblad aan dat het linkse bolwerk van de club duidelijk naar voren komt. “De sociale activiteiten hier zijn de overtreffende trap van wat andere clubs doen. Als iemand een slaapplek nodig heeft, kunnen ze bij het stadion terecht. En ze geven bijvoorbeeld muzieklessen aan vluchtelingen”, legt de aanvaller uit.

De geboren Volendammer geeft aan dat hij zich zo zoveel mogelijk probeert te focussen op het voetbal in plaats van wat er naast het veld gebeurt. “Natuurlijk zie ik wel dat er punkers, rockers en dat soort mensen op de tribune zitten en dat er regelmatig demonstraties rond het stadion zijn. Als je rustig zit te eten en er lopen ineens duizend mensen voorbij, dan valt dat wel op. Maar wat moet ik daarvan vinden? Wat de supporters doen, vind ik allemaal prima.  Als ze morgen besluiten allemaal met een rood hoedje op te gaan zitten, is dat toch goed? Maakt mij geen reet uit”, besluit de aanvaller. 

Rechts vs. Links

Op het eerste oog kan deze saamhorigheid de indruk wekken dat het alleen maar rozengeur en maneschijn is bij de fans van St. Pauli. Dat is niet altijd het geval. De linkse houding van de fans zorgt regelmatig voor harde clashed met rechtse aanhangers. Zo ontstonden er in februari 2020 nog rellen op de tribune na afloop van de wedstrijd tegen Dynamo Dresden. Fans van beide clubs wilde elkaar te lijf gaan en daarbij raakten dertien stewards gewond, waarvan er zelfs vier naar het ziekenhuis zijn overgebracht.

BILD schrijft dat er vanuit het St. Pauli-vak van alles richting het uitvak gegooid werd. Waaronder aanstekers en flesjes schnaps. Maar het meest smerige zijn bierbekers gevuld met urine. Volgens de Duitse krant zou de aanval van de St. Pauli-fans een wraakactie zijn die betrekking hebben op een voorval uit december 2018. 

Met een fanbase die politiek, muziek en kunst centraal hebben staan in hun uitingen is de aanhang van St. Pauli uniek in haar soort en verdient het absoluut een plekje in de galerij van VoetbalGlorie.

Mathieu Flamini: sportieve middenmoot, financiële wereldtop

Het ‘Matchday’ dieet van Jamie Vardy