in

Het fascisme van Irriducibili

Op TV ziet het er vaak uit alsof het stadion van Lazio Roma vrij leeg is, maar de fans van de club maken dat het één van de meest gevreesde clubs is van Italië. Supporters die antisemitische leuzen zingen, fans die hakenkruizen meenemen om de tribunes te versieren en volgens enkelen zou de adelaar in het clubembleem zelfs verweven zijn met de periode onder Mussolini. We duiken in het verhaal van Irriducibili, de harde kern die bekend staat om de vele fascistische trekjes.

Opkomst van het fascisme in Italië

De fans van de Romeinse club staan er niet om bekend zich altijd heel netjes te gedragen. Zodra je zoekt naar de fans van Lazio zal je nieuwsfeed vooral vol staan met fascistische of racistische incidenten rondom de harde kern. Waar komt dat fascistische ideaal toch vandaan? 

“Lazio is van oorsprong de club van fascist Benito Mussolini. Hij heeft een kleine voetbalclub groot gemaakt en haalde in de jaren dertig de grootste Argentijnen naar de club”, zegt Bruno Giuntoli, kenner van het Italiaanse voetbal, in een interview met de NOS.

“Hij zat met regelmaat op de tribune en dat had ook invloed op de beslissingen van de scheidsrechter. Hij profileerde zich als een man van het volk en gebruikte voetbal echt als instrument om kiezers te winnen. Heel populistisch. Terwijl hij er, zo schijnt, zelf geen bal aan vond…”

Na de Eerste Wereldoorlog heerste er veel onvrede onder de veteranen in Italië over hoe hun regering was omgegaan met het verdrag wat was getekend door de geallieerden. Op basis van dat verdrag had Italië besloten aan de oorlog deel te nemen. En die oorlog had diepe wonden in de samenleving en de economie geslagen. Honderdduizenden keerden niet meer terug van het slagveld, de nationale schuld was torenhoog, en er heerste schaarste. Hierdoor braken er in 1919 en 1920 enorme stakingen en onlusten uit.

Mussolini was één van de vele veteranen die hier tegenin ging. Uiteindelijk wist Mussolini het te schoppen tot minister president en maakte hij van Italië een fascistische staat. 

Fascisme nog steeds zichtbaar bij Lazio

Vanaf dat moment zijn er bij Lazio meerdere incidenten geweest. Één van de voorbeelden heeft zelfs betrekking op een Nederlandse speler, namelijk Aron Winter. De Nederlander kwam in 1992 over van Ajax en zal zijn aankomst bij de Italiaanse club niet snel vergeten. In zijn eerste week werd Winter verzocht om direct zijn spullen te pakken, aangezien zijn donkere huidskleur en Joodse naam hem maakte tot een ‘negerjood’. Uiteindelijk speelde hij 4 seizoenen in Rome en werd hij zelfs één van de publiekslievelingen.

Het Italiaanse fascisme was niet alleen zichtbaar op de tribunes in de vorm van spandoeken of spreekkoren, maar ook vanuit het veld zelf. Een bekend voorbeeld hiervan is de fascistische begroeting van oud-speler Paolo Di Canio. Nadat hij de openingstreffer voor zijn rekening neemt in de gewonnen derby tegen aartsrivaal AS Roma in 2005 (3-1 winst) juicht hij richting het publiek met gestrekte arm vooruit. Deze groet werd veelal gebruikt tijdens de heerschappij van Mussolini en niet veel later werd er dan ook een onderzoek gestart naar dit incident.

Di Canio stond er altijd al wel om bekend dat hij een vrij extreemrechtse gedachtegang deelde. Sky Sports kwam er achter dat hij deze gedachtegang ook op zijn lichaam getatoeëerd had en besloot de analyticus te ontslaan. 

De tijden dat de hele tribune in het stadion vol stond met hakenkruizen is grotendeels voorbij, maar het beledigen vanwege huidskleur is iets waar de naam van Irriducibili nog regelmatig aan gelinkt wordt. Mario Balotelli, Antonio Rüdiger en Koulibaly waren alle drie slachtoffer van racistische bejegeningen tijdens de wedstrijden met hun ploeg in Rome. Het feit dat de club meerdere malen in het nieuws komt vanwege dit soort incidenten bleef ook niet onopgemerkt bij de UEFA. De Europese organisatie probeert met geldboetes en wedstrijden zonder publiek het probleem tegen te gaan, maar de harde kern van Lazio trekt zich hier vrij weinig van aan. 

Roma vs. Lazio: Extreem-rechts tegen links

Ook tijdens de derby tegen AS Roma komen de politieke voorkeuren naar voren. Zoals je hebt kunnen lezen is Lazio extreemrechts aangelegd, waar AS Roma veelal wordt gezien als een socialistische en linkse club. Eind jaren 90 werd de onderlinge haat uitgedrukt in teksten op spandoeken die daglicht niet kunnen verdragen. 

“Auschwitz is jullie stad, de ovens zijn jullie huizen”, was de tekst, gericht aan supporters van rivaal AS Roma, opponent die dag.

De Romeinse derby is dan ook echt meer dan alleen een voetbalwedstrijd. Het stadion transformeert zich op die dag naar een Colosseum waar 22 gladiatoren gaan aantreden met als trofee het territorium van Rome. De spanning is dan ook om te snijden en dit wordt veel fans soms te veel. Van veel Romeinse derby’s verschijnen foto’s op het internet van allerlei soorten geïmproviseerde wapens die gebruikt worden om de fans van de rivaal te tekenen voorzet leven. Lange stokken met dolken, messen kettingen of machetes: het kan niet genoeg op de beladen ‘Derbyday’.

Antisemitisme en vandalisme zijn nog niet genoeg

Net op het moment dat je denkt dat de fans van Lazio het niet gekkerkunnen maken, word je toch weer verrast door een afschuwelijke titel in een nieuwsbericht. In de zomer van 2018 verscheen er op het Instagram account van de harde kern namelijk een opvallende foto. Op de tribunes van Curva Nord was namelijk een flyer gevonden waarop duidelijk werd dat vrouwen niet meer welkom waren op deze hectische tribune. Redenatie van de harde kern was dat Curva Nord gezien moet worden als een ‘heilige plaats’. De voorste rijen op de tribune worden omschreven als loopgraven in een bunker,een plek waar vrouwen niet thuis horen. De (seksistische) boodschap luidde als volgt:

“De Curva Nord is voor ons een heilige plaats”, stelt het pamflet dat door veel Lazio-fans gedeeld werd op sociale media. ,,Een omgeving waar een ongeschreven code gerespecteerd moet worden. De eerste paar rijen werden altijd al ervaren als loopgraven. In de loopgraven laten we geen vrouwen, echtgenotes en vriendinnen toe. We nodigen hen uit om plaats te nemen vanaf de tiende rij. Diegenen die het stadion beschouwen als een alternatief voor een zorgeloze en romantische dag in Villa Borghese (openbaar park in Rome), moeten een andere sectie opzoeken.”

De flyer is ondertekend met ‘Direttivo Diabolik Pluto’. Diabolik is een van de leiders van Irriducibili, een ultra groep van S.S. Lazio.

Net alsook alle andere incidenten komt in het statement van de club zelf naar voren dat ze niets te maken hebben met dit soort fratsen. In de verklaring wordt de actie omschreven als een eigen initiatief van de aanhang, waar de club zich niet mee wil associëren. 

Ondanks dat de club regelmatig dreigt met forse sancties, voelen de ultra’s elke keer weer de noodzaak om hun club in een negatief daglicht te zetten. De hand van Mussolini komt zo nu en dan nog duidelijk naar voren, waarbij men niet bang is om afgrijselijke gebeurtenissen toe te wensen aan de tegenstanders. Het zorgt ervoor dat Lazio, met al haar fans, wordt gezien als één van de meest beruchte teams in Italië.

Tukker in hard en nieren: Jeroen Heubach

Hoe een straatschoffie uit Doetinchem de wereld verovert met zijn modemerk